271 بررسی تاثیرات ناشی از افزایش قیمت نفت 10 صفحه فایل ورد

نخستين بار  اين پديده  در سالهای 13131314  شمسی در دوران رضا  شاه  ظاهر گرديد .  در سالهای 135153  ايران  برای دومين بار شاهد چنين پديده ائی  گشت  و اکنون سومين باری است  که  جامعه ما

چنين  رخدادی   را از سر می گذراند . در حاليکه حوادثی که  پس از چنين رخدادی  در دوران های مختلف  در ايران  پديد امدند ، دارای ويژگی های زمانه خود  بودند ،  ليکن شباهتهائی را نيز ميان انان  ميتوان سراغ گرفت .

 افزايش  تصاعدی درامد  دولت  غالبا  تاتيرات  متفاوت و گاه  منضادی را  بر جای می گذارد ازجمله :

1      تعميق شکافهای طبقاتی

2     گسترش دامنه  فساد اقتصادی 

3     افزايش نرخ  تورم  که  طبقات محروم و بويژه مزد بگيران را به شدت تحت فشار شکننده ائی قرار میدهد.

با اين همه در ايران اترات افزايش   درامد نفت به موضوعات ياد شده  محدود نگرديده  بلکه موجب  تغيرات اساسی در پاراديم های فکری در  جامعه و سياست های حاکمان  نيز  بوده است . اين تغيرات در دو موضوع خود را جلوه گر ساخته است :

الف : تغير پاردايم  ذهنی از ” جامعه فقير و مردم فقير”   به ” جامعه غنی و مردم فقير”

ب : پيدايش  پديده ائی  که ميتوان انرا ناسيوناليسم عاميانه  نفتی يا ناسيوناليسم دولتی نام نهاد .

 اقزايش تصاعدی درامد دولت  در  سالهای  1313  1314  فضای مساعدی را برای  شکل گيری  ناسيوتاليسم عاميانه رضا شاهی  پديد اورد.  در اين راستا  ميتوان از تغير در سياست  خارجی  دولت رضا شاه  و سمت گيری با ا لمان هيتلری  ، تشديد تبعيضات قومی  ،  گسترش  سياست های ديکتاتور منشانه و افزايش  فساد اقتصادی نام برد .

امار دقيقی از ميزان نارضايتی مردم از دولت رضاشاهی  و حرکت های اعتراضی  در سالهای   1315 1320  در دست نيست . ليکن  انقدر هست که می توان گفت که وقتی رضا شاه مجبور به ترک ايران گشت ، اشکی برای او ريخته نشد .  حتی ارتش شاهنشاهی نيز فشنگی  در  دفاع از  او هدر نکرد . مقالات و مطالب نشريات  سالهای 1320 تا 1324 از نوعی انزجار جامعه از  دولت رضا شاه  پيش از ترک ايران سخن می گويد.  انزجاری که  وليعهد ان دوران را مجبور به عذر خواهی از مردم نسبت به  کارهای پدرش نمود .

نتيجه انکه شش سال بعد از افزایش در امد نفت  رضا شاه با ورود متفقين مجبور به ترک مملکت گرديد و جامعه ما نخستين تجربه  ناسيوناليسم دولتی  نفتی  را پشت سر نهاد.