همگونی در ادبیات

فرمت فایل: word (قابل ویرایش) تعداد صفحات :    155 صفحه

براي همگويي همخواني ناقص پسرو مي توانيم مثالهاي زير را بياوريم:

تخصير «تقصير» [tdexsir] /tæqsir/

رخص «رقص» [tdexsr] /tæqsir/

سخف «سقف» [sæxf]→/sæqf/

در اينجا ملاحظه مي كنيد كه /q/ همخوان انسدادي ، ملازي بيواك ، تحت تاثير همخوانهاي سايشي بيواك بعدي ، مختصه انسدادي خود را از دست داده و خصيصة سايشي همخوان مجاور خود را پذيرفته است ولي ساير مختصه هاي آن تغيير نركده است. در حقيقت اين همخوان از نظر شيوة توليد با همخوان بعدي همگون و در نتيجه سايشي گرديده است كه اين دگرگوني آوايي را مي توان با فرمول زير نشان داد:

مثالهايي كه در (3-2-1-2) آورده شده اند نيز، همگي از نوع همگوني همخواني ناقص پسرو مي باشند.

3-2-1-5- همگوني هخوان با واكه

هرگاه همخواني تحت تأثير واكه‌هاي مجاور خود يك يا چند مختصه خود را از دست بدهد و يك يا چند مختصه واكرهاي مجاور خود را بپذيرد، مي گوييم همگوني همخوان با واكه صورت گرفته است، مانند:

مُيي «ماهي» /mahi→ [moyi]

بديي «بدهي» /beæhi/→ [bedeyi]

سييي و سييي «سياهي» /siyahi/→ [siyeyi],[siyey]

چنانكه ملاحظه مي كنيد همخوان سايشي چاكنايي بيواك بين دو واكر مختصر بيواكي خود را از دست داده و از طرفي بعلت مجاورت با واكه /i/ از نظر محل توليد با آن همگون شده، واجگاه آن از چاكنايي به كامي تغيير نموده و در نتيجه همخوان سايشي – چاكنايي بيواك مختصه چاكنايي خود را از دست داده و به همخوان كامي، غلت و واكدار (نيمه واكه) /y/ تبديل گرديده است.