نمونه گیری در آمار

25 صفحه ورد

با اين‌كه از گذشته دور، اطلاع ما درباره مشخصه هر جامعه، اكثر اوقات از طريق نمونه‌گيري فراهم مي شده، اما تا قبل از سال 1940 ميلادي به مساله روش و نظريه نمونه‌گيري و ارزيابي داده‌هاي نمونه‌اي توجه چنداني نشده است. با بسط علم آمار و ارتباط تمام شاخه‌هاي آمار با نمونه‌گيري، اين شاخه آمار براي برآورد مشخصه‌هاي جامعه و بررسي ويژگيهاي اين گونه برآوردها به سرعت گسترش يافت. امروزه علم نمونه‌گيري در بسياري از علوم ديگر مانند علوم اجتماعي، اقتصادي، پزشكي، روانشناسي، كشاورزي، آموزشي و … كاربرد دارد. اين جزوه با در نظر داشتن اين هدف تنظيم شده است كه بتواند خوانندگان عزيز را با نمونه‌گيري، كاربرد و دليل استفاده از نمونه‌گيري و روشهاي مختلف آن، تا حدودي آشنا سازد. براي فهم آسان مطالب، سعي شده تا آنجا كه ممكن است از آوردن فرمول خودداري شود. در اين جزوه بعد از ارائه چند مفهوم و تعريف، اهداف نمونه‌گيري بيان مي شوند. دلايل استفاده از نمونه‌گيري كه خود بيانگر مزاياي استفاده از نمونه‌گيري نسبت به سرشماري هستند نيز، در قسمت بعدي آمده است. تعيين دقيق و مشخص هدف مورد بررسي، تعريف جامعه مورد نمونه‌گيري و واحدهاي آن، چگونگي جمع‌آوري داده ها، تعيين ميزان دقت، ابزار و روش اندازه‌گيري، مشخص كردن چارچوب نمونه‌گيري، انتخاب نمونه، انجام نمونه‌گيري مقدماتي، آموزش آمارگران، تلخيص و تحليل داده‌ها و نهايتاً استفاده از اطلاعات به‌دست آمده براي بررسيهاي آتي، مراحل اصلي يك بررسي نمونه‌اي را تشكيل مي دهند كه توضيحات مختصري درمورد آنها داده مي‌شود. بعد از معرفي دو خطاي نمونه‌گيري، مطالبي درباره حجم نمونه، برآورد و محاسبه آن آمده است. قبل از طراحي يك نمونه‌گيري توجه به چند نكته ضروري است. ضمن اشاره به اين نكات، با دو گروه طرحهاي نمونه‌گيري احتمالي و غير احتمالي آشنا مي شويم. تاريخچه مختصري درباره چگونگي به وجود آمدن اين طرحها را نيز خواهيد خواند. در ادامه آن چند طرح نمونه‌گيري احتمالي و غير احتمالي معرفي مي‌شوند و در انتها با نوعي طرح نمونه‌گيري كه حاصل تلفيق دو نمونه‌گيري احتمالي و غير احتمالي است، آشنا مي‌شويم. برخي از مطالب اين جزوه، برگرفته از كتاب” روشهاي نمونه‌گيري” دكتر عميدي است. ساير مطالب، حاصل مطالعه و بررسي چندين كتاب و منبع، پيرامون نمونه‌گيري و بررسي نمونه‌اي است. اين جزوه براي ارائه در كارگاه آموزشي مفاهيم آمار و مدل سازي كه از طرف انجمن علمي- آموزشي معلمان رياضي اصفهان و با همكاري خانه رياضيات اصفهان و دانشكده علوم رياضي دانشگاه صنعتي اصفهان برگزار مي‌شود، تهيه شده است. اميد است كه مورد قبول و استفاده همكاران گرامي قرار گيرد.