روش شناسی حقوق بین الملل

عنوان تحقیق:روش شناسی حقوق بین الملل

مقدمه: تعريف

روش ‏شناسى «متدلوژى‏» درپى آن است كه شيوه‏هاى كسب شناخت علمى را معرفى كند.

هيچ تعريفى از روش ‏شناسى حقوق بين‏ الملل وجود ندارد كه از پذيرش عمومى برخوردار باشد.

در اين مقاله، مفهومى از متدلوژى در نظر گرفته می‏شود كه شامل هر دو معناى موسع يا عام، و مضيق يا خاص آن بشود.

در معناى عام شناخت، روشهايى مورد نظر است كه در تحصيل شناختى – علمى از نظام حقوقى بين‏ المللى مورد استفاده قرار می‏گيرد و در معناى مضيق يا خاص، مقصود شناخت روشهايى است كه براى تعيين وجود هنجارها يا قواعد حقوق بين‏ الملل به كار مى‏آيند.

ارتباط اين دو مفهوم بديهى است، چون نظام حقوقى به مجموعه‏اى از قواعد حقوقى به هم‏پيوسته‏اى تعريف مى‏شود كه كل آن نظام را تشكيل مى‏دهد، حال آنكه يك هنجار حقوقى با رجوع به نظام حقوقی ‏اى كه به آن تعلق دارد و از آن نشات مى‏گيرد، به اين وصف شناخته مى‏شود.

اين روشها به حوزه دانش حقوقى تعلق دارند، نوع اخير اغلب به عنوان يك دانش هنجارآفرين وصف مى‏شود، اما در واقع چنين نيست.

حقوق خود هنجارآفرين است; زيرا آنچه را بايد باشد مقرر می‏كند، اما دانش حقوقى، همانند هر دانش ديگر، هدفش تحصيل شناخت است، موضوعش مطالعه قواعد و به ‏طور عام پديده حقوقى است، ليكن يك دانش هنجارساز نيست.

2 .

روش علمى كار

الف) آموزه‏هاى مختلف حقوق بين‏ الملل حاوى مفاهيمى كلى است كه به‏طور عموم اصولى از آنها ناشى مى‏شود كه مبناى تعيين هنجارهاى حقوقى است.

در اين متن، ما تنها به روشهاى تحليل نظام حقوقى بين‏ المللى می ‏پردازيم.

ب) نخستين روش عبارت از «مشاهده‏» – فارغ از هر پيش‏پندارى – است.

اين مربوط به روش جامعه‏ شناختى است كه حقوق را پديده‏اى اجتماعى تلقى مى‏كند.

ما می‏توانيم درون چارچوب جامعه بين‏ المللى، كه ساختار اساسی اش بر تكثر دولتهاى برخوردار از حاكميت است، نظامى از قواعد حقوقى را مشاهده كنيم كه با اين وصف تعبير و شناخته شده‏اند.

اين حكم با درك اين مطلب تقويت میشود كه نوعى اعتقاد حقوقى (opinio juris) جمعى وجود دارد، باورى كه می‏گويد، حقوق بين‏ الملل موجود است و دولتها نمی‏توانند بدون آن عمل كنند.

نيازى نيست در پى يك مبناى نظرى براى توجيه اين ادعا باشيم كه از صرف مشاهده واقعيت نتيجه می‏شود و با اين قاعده بيان می‏گردد كه «هر جا جامعه‏اى هست‏حقوق نيز هست‏» [ubi societas ibi jus] .

روش تجربى، همچنين، به ما اجازه میدهد تا نتيجه بگيريم كه حقوق – يا به‏ طور دقيق‏تر، ايده حقوق – مخلوق ذهن آدمى و توجيه عقلانى مبتنى بر درك نيازهاى اجتماعى است.

.

.

.

19 صفحه

WOrd