128- پروژه آماده: بررسي روش ها و فرآيندهاي رنگبري و رنگرزي در پارچه هاي پلي استر – 54 صفحه فايل ورد (word)

فهرست مطالب

عنوان  صفحه

فصل 1-         مقدمه (مروري بر پلي استر)  7

1-1-   توليد الياف کوتاه: 7

1-2-   رطوبت: 7

1-3-   کاربرد پيگمنت: 8

1-4-   ويژگي‌ها: 9

1-5-   رطوبت بازيافتي: 10

1-6-   انعطاف‌پذيري: 11

1-7-   مدول کششي: 11

1-8-   دانسيته: 11

1-9-   مقاومت شيميايي: 12

1-10- حلاليت: 12

1-11- اثر مواد متورم‌کننده: 13

1-12- نقطه ذوب: 13

1-13- دماي اتوکشي: 13

1-14- ويژگي‌هاي الکتريکي: 14

1-15- پايداري زيستي: 14

1-16- جمع‌شدگي: 15

1-17- آتش‌گيري: 15

1-18- الياف کوتاه پلي‌استر: 17

فصل 2-         كاربرد شفاف كننده هاي نوري در فرمولاسيون مواد شوينده  18

2-1-   مقدمه  18

2-2-   انواع درخشان كننده هاي نوري و سنتز آنها 19

2-3-   بهينه سازي مقدار اپتيكال برايتنر در پودر 20

2-3-1-          اپتيكال برايتنر مصرفي در پودر 20

2-3-2-          آزمايشات شستشو و بررسي نتايج  22

فصل 3-        ارائه روشي جايگزين براي فرآيند شستشوي احيايي پارچه پلي استر رنگرزي شده  24

3-1-   مقدمه  24

3-2-   بخش تجربي  25

3-2-1-          مواد 25

3-2-2-          روش کار 26

3-2-3-          سنتز سطح فعال ( 12-4- 12) و 14 -4-14)) 26

3-2-4-          رنگرزي پارچه پلي استر با مواد رنگزاي ديسپرس   27

3-2-5-          اندازه گيري طول موج بيشينه مواد رنگزاي ديسپرس   28

3-2-6-          شستشوي احيايي  29

3-2-7-          شستشو با سطح فعالهاي کاتيوني  30

3-3-   نتايج و بحث   31

3-3-1-          آناليز آماري  31

3-3-2-          سطح بهينه  34

3-3-3-          تصاوير SEM   36

3-3-4-          اندازه گيري ثبات رنگ   36

3-4-   نتيجه گيري  37

3-5-   حذف فرآيند شستشوي احيايي در رنگرزي پارچه پلي استر با مواد رنگزاي ديسپرس   38

3-6-   مقدمه  38

3-7-   بخش تجربي  40

3-7-1-          مواد 40

3-8-   سنتز سطح فعال  40

3-9-   رنگرزي پلي استر با ماده رنگزاي ديسپرس   41

3-10- نتايج و بحث   42

3-10-1-        اندازه گيري طول موج بيشينه ماده رنگزاي ديسپرس و محاسبه ميزان رمق کشي  42

3-10-2-        عمليات شستشوي احيايي  43

3-10-3-        عمليات شستشو با سطح فعال کاتيوني  43

3-11- نتيجه گيري  51

فصل 4–         مراجع   53

 مواد سفيد كننده (يا شفاف كننده) فلوئورسان مواد رنگزاي فلوئورسان بي رنگ هستند و هر چند اغلب از آنها به نام مواد رنگبر نوري ياد مي گردد ولي هرگز خواص آنها با خواص مواد رنگبر معمولي قابل مقايسه نيست و تنها در اين خصوصيت مشترك هستند كه هر دوي آنها سفيدي ماده اي را كه روي آن بكار برده مي شوند زياد مي نمايند. مواد سفيد كننده فلوئورسان بصورت رنگ مورد استفاده قرار مي گيرند و خواص ثباتي اين سفيدي بر اصول رنگي ارزيابي مي شود. وقتي كه اين مواد با شوينده ها بكار روند خواص ويژه اي را طلب مي نمايند. يعني علاوه بر خواص رنگي، توانايي پراكندگي و سازگاري (Dispersibility & Compatibility) با مواد شوينده و همچنين مقاومت در برابر درجه حرارت و تصفيه آنها مورد نظر است1.

مواد سفيد كننده فلوئورسان مختلفي بسته به ساختمان مولكولي و دماي كاربردشان براي الياف گوناگون از قبيل پنبه، پلي استر و پلي آميدها بكار مي روند. در نتيجه يكي از مهمترين موادي هستند كه بايد به شوينده ها (پودرهاي رختشويي و صابونها) افزوده شوند.

عملكرد سفيد كنندگي و درخشان كنندگي به تهيه منسوجاتي كه سفيدي آنها از لحاظ تجاري مهم مي باشد، باز مي گردد. سفيد سازي در كارخانه هاي توليد كاغذ و پارچه با حذف ناخالصي رنگي يا تبديل آن به مواد بي رنگ انجام مي پذيرد. در سفيد سازي شيميايي ناخالصي ها به مواد بي رنگ اكسيد و يا احياء مي شوند. در سفيد سازي فيزيكي يك ماده رنگي مكملي وارد مي شود كه باعث مي گردد رنگ ناخواسته بصورت نامريي ظاهر شود. با بكارگيري اين رنگهاي مكمل، نور زرد جذب شده و در نتيجه محصول بصورت سفيد در مي آيد2.

واژه درخشان كننده هاي نوري (Optical brighteners) به معرفهاي سفيد كننده فلوئورساني (Agents Whitening Fluorescent) (FWAs) يا معرفهاي درخشان كننده فلوئورساني (Fluorescent Brightening Agents) (FBAs) گفته مي شود. با بكارگيري درخشان كننده هاي نوري، تعادل نوري با رنگ زرد مشاهده مي شود. رنگ زرد در اثر جذب طول موج كوتاه نور (بنفش تا آبي) حاصل مي گردد. در اثر وجود درخشان كننده هاي نوري اين جذب نور جبران و رنگ سفيد بطور كامل ظاهر مي شود. اين نور اضافي در اثر نشر فلوئورسان ماده درخشان كننده ايجاد مي شود. درخشان كننده هاي نوري قسمت نامريي طيف ماورآئ بنفش را جذب مي كنند و اين انرژي را به قسمت مريي طيف طول موج كوتاهتر تبديل مي كنند يعني به نور آبي تا بنفش. بنابراين درخشان كننده هاي نوري بر اساس افزايش نور عمل مي كنند و با حذف رنگهاي ناخواسته باعث سفيد شدن مي شوند.

دو خاصيت براي درخشان كننده هاي نوري اجتناب ناپذير است: اولاً از لحاظ نوري بايد بي رنگ باشند و ثانياً نبايد در ناحية مريي جذب داشته باشند. بكارگيري درخشان كننده هاي نوري با جبران نور جذب شده باعث ايجاد سفيدي مي شود همچنين استفاده مقدار بيشتري از آنها منجر به تبديل بيشتر تابش نور UV به نور مريي مي گردد و در نهايت باعث درخشندگي بيشتر مي شود.

تعداد زيادي از تركيبات شيميايي به عنوان ماده فلوئورسانس در مقالات بررسي شده اند و از سال 1950 تحقيقات وسيعي روي بعضي از تركيبات فلوئورسان انجام گرفته كه تأثير سفيد كنندگي مناسبي دارند؛ در هر صورت فقط تعداد كمي از اينگونه مواد از لحاظ عملي قابل كاربرد هستند. به طور کلي مواد درخشان كننده نوري از مواد آروماتيك و هتروسيكليك تشكيل شده اند؛ بعضي از آنها حاوي سيستم هاي حلقه اي هستند. نكته مهم در ساختمان شيميايي اينگونه مواد وجود پيوندهاي دوگانه كونژوگه مي باشد. اغلب آنها مشتقات استيلبن، 4 و َ4 دي آمينو استيلبن، بي فنيل، تركيبات هتروسيكلهاي 5 عضوي مثل تري آزولها، اكسازولها، ايميدازولها و يا هتروسيكلهاي 6 عضوي مثل كومارينها، نفتال ايميد، تري آزين و… مي باشند3.