269- پروژه و تحقیق آماده: انواع سیم پیچ ها و طراحي و ترسيم نقشه هاي سيم پيچي موتور – 63 صفحه فایل ورد – word

–  سيم پيچي دو طبقه موتورهاي سه فازه

در سيم پيچي دو طبقه هر شيار استاتور و بازوي مربوط به دو كلاف مختلف قرار مي گيرند اگر دو بازوي يك كلاف به اندازه يك گام قطبي از يكديگر فاصله داشته باشند در اين صورت دو بازوي واقع در يك شيار حتما مربوط به يك فاز خواهند بود اما اگر اين فاصله برابر با گام قطبي نباشد در اين صورت دو بازوي واقع در يك شيار مي تواند مربوط به دو فاز مختلف نيز باشد يك چنين سيم پيچي را سيم پيچي با گام كوتاه شه يا با گام كسري مي نامند سيم پيچي دو طبقه كه در آن گام كلافها برابر با گام قطبي باشد ( گام كوتاه نشده ) به ندرت در عمل پيش مي آيد و معمولا سيم پيچي دو طبقه با گام كوتاه شده ( گام كسري ) مورد استفاده قرار مي گيرد. اين نوع سيم پيچي در  ژنراتورها و موتورهاي با قدرت كم تا قدرتهاي بالا مورد استفاده قرار مي گيرد موتورهايي كه داراي سيم پيچي و طبقه يا گام كوتاه شده باشند داراي مزاياي زير مي باشند.

الف : با كوتاه كردن گام سيم پيچي پيشاني كلافها كوتاه تر شده و مصرف سيم كمتر مي شود مخصوصا در موتورهاي دو قطب كه گام سيم پيچي  يا  گام كامل انتخاب مي شود اين موضوع بهتر ديده مي شود .

ب : در يك سيم پيچي دو طبقه با شيار كامل مي توان كلافهاي سيم پيچي را به اندازه 2p مرتبه با يكديگر موازي اتصال داد كه اين موضوع يكي از مزاياي آن مي باشد زيرا در ماشينهاي بزرگ با اختلاف سطح كم و جريان زياد كه بايد سطح مقطع ها ديهاي آن زياد باشد باعث كم شدن سطح مقطع ها ديها مي شود.

ج : در سيم پيچي دو طبقه تعداد حلقه هاي هر كلاف نصف تعداد حلقه هاي كلاف سيم پيچي يك طبقه بوده و يك بازوي كلاف در كف شيار و بازوي ديگر در بالاي شيار قرار مي گيرد.

بدين ترتيب سيم پيچي دو طبقه بهتر از سيم پيچي يك طبقه تهويه و خنك مي شود و بنابراين توان ماشين افزايش مي يابد به علاوه بر اين چون تلفات اضافي ماشين در اثر تضعيف ها رمونيكها كاهش پيدا مي كند در نتيجه سيم پيچي دو طبقه با گام كوتاه شسده در مقابل سيم پيچي يك طبقه معمولي مشابه داراي افزايش قدرت حدود 10% مي باشد كه در اين مطلب در صورت تعويض سيم پيچي موتورهاي يك طبقه قديمي و تبديل آن به دو طبقه بايد در نظر داشت. با كوتاه نمودن گام سيم پيچي ، ضريب ولتاژ سيم پيچي نيز كاهش مي يابد. مثلا در صورت استفاده از ضريب  براي گام كلافها ( مقدار كوتاهي گام به اندازه  گام كامل )بايد تعداد حلقه هاي كلاف را به اندازه 5% زيادتر پيچيد تا نسبت هاي مغناطيسي ثابت باقي بماند و در صورت استفاده از ضريب  براي گام كلافها بايد مقدار افزايش حلقه را 15% انتخاب نمود بنابراين اگر چنانچه بخواهيم در هنگام تعويض سيم پيچي يك موتور سوخت گام سيم پيچي آن را تغيير دهيم بايد اين موضوع را مورد توجه قرار داده و در صورت كوتاه نمودن گام تعداد دور سيم پيچ را نسبت به حالت اول افزايش و در صورت زياد كردن گام تعداد دور سيم پيچ را نسبت به حالت اول كاهش دهيم بدين ترتيب ديگر افزايش جر يان بي باري موتور كه علت آن برعكس شدن جريان لحظه اي بازوي كلافهاي واقع در بعضي از شيارها بخاطر فشردگي گام مي باشد نيز پديد نخواهد آمد.

براي انتخاب گام سيم پيچي از ضريب  استفاده مي شود كه مقدار آن معمولا  بوده و با ضريب آن در y گام سيم پيچي yz بدست مي آيد. y  yz = با كوتاه نمودن گام در سيم پيچي و طبقه دو بازوي قرار گرفته و پاره اي از شيارها مربوط به دو فاز مختلف بوده و بنابراين بازوهاي واقع در هر شيار بايستي بخوبي از يكديگر عايق شوند.

تعداد كلافها در سيم پيچي دو طبقه و برابر تعداد كلافها در سيم پيچي يك طبقه بوده و تعداد گروه كلافها نيز سه برابر تعداد قطبها و يا اينكه برابر با 6p مي باشد.

روابطي كه براي سيم بندي يك طبقه موتورهاي سه فازه گفته شد در اينجا نيز صادق مي باشد تنها همانطور كه توضيح داده شد در موتورهاي دو طبقه گام سيم بندي از رابطه y  yz = بدست مي آيد طريقه قرار دادن كلافها در داخل شيارها نيز فرق مي كند و بايد كلافها را در داخل شيارهاي استاتور به ترتيب و پشت سر هم طوري جا زد كه يك بازوي كلاف در زير  و بازوي ديگر كلاف در بالاي شيار قرار گيرد تا فرم ظاهري سيم پيچي ها زيباتر شده و علاوه بر آن در هنگام سر بندي نيز امكان اشتباه كمتر شود.

ترسيم دياگرام گسترده سيم پيچي دو طبقه به روشهاي مختلف امكان پذير مي باشد كه در اينجا بذكر متداولترين روش آن مي پردازيم.